Het Ego-Empirisme
Deze theorie komt o.a. voor een gedeelte voort uit het Vidisme en voor de rest uit mijn eigern gedachtenkronkels. Ik zie het als een levensbeschouwing en ik streef er dan ook naar te leven. In ieder geval, ik probeer het. Het moge duidelijk zijn dat dit de meest belangrijke theorie van allemaal is op deze site...

Toevoeging 29-07-02: Deze tekst is inmiddels alles andere als volledig, maar vanwege de nostalgie laat ik hem toch maar hier staan...voor actuele informatie over het Ego-Empirisme kun je beter naar mijn site van het Ego-Empirisme gaan...

Het ego-empirisme baseert zich op een aantal uitgangspunten:

A alles is verklaarbaar

B de evolutieleer

C de zin van het leven is het ervaren / de ervaring

D de mens is een van nature egoïstisch wezen

E de empiristische verklaring van emoties

Eerst een verheldering van de genoemde uitgangspunten:

A
Als men kijkt naar de opbouw van onze wereld en in de geschiedenis van de mensheid dan groeit de gedachte dat alles verklaarbaar is. Als men in de natuur kijkt en beseft hoe ingenieus alles in elkaar zit, hoe fantastisch het allemaal werkt (en hoe de mens hier kennis over vergaard heeft) dan lijkt het voor de hand te liggen dat wij alles wat wij nu nog niet begrijpen ooit wel zullen begrijpen.
Is het in de menselijke geschiedenis niet altijd al zo geweest dat de wetenschap de meest belachelijke (vaak uit levensbeschouwingen voortkomende) ideeën heeft weten te vervangen door de feiten waar wij nu allen bekend mee zijn? Deze waarnemingen geven veel hoop en waarschijnlijkheid aan het idee dat alles verklaarbaar is.

B
Vertrouwende op de gedachte dat alles verklaarbaar is, kan men eigenlijk alleen maar atheïstisch zijn, daar logischerwijs geen goden meer nodig zijn om onbegrijpelijke zaken te verklaren.
Daar het empirisme een vooral op menselijk gedrag gerichte theorie is (zie doelstellingen ego-empirisme), is de ontstaanstheorie van de huidige mens een belangrijk gegeven. Daar het ego-empirisme dus atheïstisch is, moet de keuze vallen op een atheïstische levensbeschouwing of op een wetenschappelijke theorie (of is dat eigenlijk hetzelfde?).
In verband met de verbazing over het genie van de natuur en het daarmee samenhangende vertrouwen in de wetenschap is de evolutieleer de meest dichtbije ontstaanstheorie. De nadruk ligt op de 'intelligentie van de natuur' die de evolutie regelt (simpel gezegd: zeedieren gaan aan land, de 'intelligentie van de natuur' geeft hen longenwat nodig is, ontstaat / wat niet meer nodig is, verdwijnt >>> 'survival of the fittest' oftewel van het meest nodige).

C
Volgens de ego-empiristische redenering moet de zin van het leven twee kenmerken hebben. Ten eerste kan de zin van het leven niet het in leven blijven zelf zijn. Want het in leven blijven is het uitgangspunt van de zin van het leven. Leven staat minstens gelijk aan het in leven blijven. Je zou anders namelijk een onzinformule krijgen:

De zin van in leven blijven (van het leven dus) = in leven blijven.

Dan ben je net zover als: De zin van het leven = de zin van het leven.

Ten tweede moet de zin van het leven iets zijn dat in feite niet vervulbaar is. Een soort oneindige opdracht of queeste. Want als de zin van het leven iets vervulbaars zou zijn en stel dat het leven datgene zou vervullen, dan zou het leven dus ten einde zijn of zinloos, want de zin is vervuld. Maar wat heeft het leven dan voor nut? Geen? En dat in een wereld waar alles nut lijkt te hebben (zie verklaarbaarheid van alles)? En als het dan geen nut heeft, heeft het ook geen zin. Dus als de zin van het leven vervulbaar zou zijn, dan zou het leven daardoor zinloos zijn. Een grote paradox, dus zegt het ego-empirisme dat de zin van het leven wel onvervulbaar moet zijn.
Het geloof in een zin van het leven wordt gerechtvaardigd door het vertrouwen in de verklaarbaarheid van allesdus ook van het leven.

Deze twee kenmerken leiden volgens het ego-empirisme tot het ego-empiristische uitgangspunt dat het ervaren / de ervaring de zin van het leven is. Want wat blijft er nog over in het leven naast in leven blijven? Het ervaren. Het onderzoeken. Het verkennen. Het leren kennen. Het filosoferen over het ervarene. Het analyseren van het ervarene. Al deze en nog wat meer begrippen van dezelfde strekking vat het ego-empirisme samen in het ervaren / de ervaring (Latijn voor ervaren = empire).

D
Een stelling als deze kan natuurlijk best hard en negatief overkomen, maar dat is de schuld van de slechte reputatie die het woord egoïsme heeft. Het is ook wel een hele stap van de gedachte dat de mens een sociaal wezen is naar de gedachte van een egoïstisch wezen.
Echter verdwijnt het sociale aspect hierdoor niet. Volgens het ego-empirisme is sociaal handelen een gevolg van egoïstisch handelen. Men handelt sociaal om een egoïstische reden. Klein voorbeeld: je biedt je beste vriend een snoepje aan (= sociale actie om egoïstische redenen) >> je zult een andere keer snoep van hem krijgen en, nog belangrijker, de vriendschap blijft in stand (in onze samenleving is een vaste band met andere mensen van levensbelang).
Het ego-empirisme daagt iedereen uit om een handeling te bedenken die niet uit egoïsme voortkomt. Denk er echter wel aan dat zelfs het geven van geld aan goede doelen of vrijwilligerswerk de gever en de vrijwilliger een goed gevoel oplevert en in wezen dus ook egoïstisch is.
Egoïsme is iets wat de natuur heeft ingebouwd (evolutietheorie) om te overleven, want hoe kan de zin van het leven benaderd worden als men niet in leven is? Egoïsme is een soort beveiligingssysteem. Ons lichaam en onze geest blijven door zelfbescherming intact.
Het erkennen van het idee dat elke actie van jezelf en je medemensen uit egoïsme voortkomt, maakt het leven, misschien in tegenstelling tot de verwachtingen, makkelijker. Acties van anderen of van jezelf kun je relativeren en accepteren, zodra je begrijpt waardoor ze ontstaan en met welk doel. Je kunt anderen en jezelf eigenlijk niets meer kwalijk nemen.
Dat houdt bijvoorbeeld niet in dat je een werknemer niet zou mogen ontslaan als hij niet goed werkt (je kan hem immers niets kwalijk nemen). Je mag deze werknemer wel ontslaan, hij heeft zijn prioriteiten nu eenmaal anders ingericht en misschien verandert dat wel als je hem ontslaat. Maar waar het om gaat is dat je je niet druk maakt om het feit dat hij niet werktje snapt immers waarom.
Het accepteren van dit principe heeft meerdere positieve uitwerkingen. Zo verdwijnt ook de argwaan onder mensen. In eerste instantie is er in onze samenleving namelijk sprake van 'schuldig tot het tegendeel bewezen is'. Wil diegene iets wat goed of slecht voor hem is en wat heeft dat voor uitwerkingen op mij? Als men egoïsme accepteert is iedereen even schuldig. Er is geen sprake van twijfel, van argwaan. Je kunt ervan uitgaan dat ieder voor zichzelf bezig is.

E
Emoties zijn er eigenlijk met hetzelfde doel als egoïsme. Ook zij zijn een soort door de 'intelligentie van de natuur' gegeven beveiligingssysteem dat ons in leven houdt om de zin van het leven te kunnen vervullen. Onze emoties zijn wat het instinct van het dier is. Door zijn instinct weet het dier zonder na te hoeven denken wat het moet doen om in leven te blijven. Zo kun je emoties bij de mens analyseren en dan zie je dat iedere emotie een specifiek doel heeft om overleven mogelijk te maken.
Neem nou de liefde. Liefde maakt een hele hechte band met medemensen mogelijk en zoals eerder gezegd is dat nodig om te overleven. Bij angst is het ook niet al te moeilijk om de link tussen de emotie en het overleven te zien.
Emoties blijken echter geen onfeilbaar beveiligingssysteem te zijn. Kijk maar naar liefde of angst. Men kan alsnog verliefd worden op de 'verkeerde' persoon of angstig zijn zonder dat het nodig was. In sommige gevallen kan het 'afgaan' van een emotie zelfs sterk negatieve gevolgen hebben. Zo is het emotiesysteem namelijk opgebouwd. Bij bepaalde prikkels gaat de knop om, volgens het principe van beter 1000 keer voor niets afgaan dan 1 keer niet afgaan in een noodgeval. Want 1 keer niet op tijd gereageerd en je bent er misschien geweest.
Het ego-empirisme zet vraagtekens bij de handhaving door de 'intelligentie van de natuur' van dit principe, daar onze samenleving inmiddels stukken complexer is geworden dan ten tijde dat emoties 'het nieuwste veiligheidssysteem op de markt' waren. Ook zijn er tegenwoordig minder en andersoortige (levens)gevaarlijke situaties zoals onze vroege voorouders ze meemaakten.
Men moet emoties en egoïsme niet als twee naast elkaar werkende beveiligingssystemen zien. Egoïsme is eerder de overlevingsdrang (het alomvattende beveiligingssysteem) en emoties een systeem binnen die overlevingsdrang.

Aan de hand van deze vijf uitgangspunten komt het ego-empirisme tot een bepaalde theorie om de zin van het leven na te streven, te leven zoals we bedoeld zijn.

Daar de mens zich zoveel mogelijk moet kunnen bezighouden met het ervaren / de ervaring moet er dus een hiervoor ideale situatie geschapen worden. Dat betekent dat die andere bezigheid die we hebben, het in leven houden van zichzelf, tot zo klein mogelijke proporties gebracht moet worden.
Hiervoor is een veilige leefomgeving, genoeg voedsel en drinken en een goede gezondheid nodig. En dat tegen een zo laag mogelijke tijdsbesteding. Zouden er nog steeds oorlogen zijn op de wereld als ieder mens op aarde over veiligheid, eten, drinken en gezondheid beschikt?
Echter een veilige leefomgeving is meer dan veilig zijn alleen. Je moet je ook veilig voelen of beter nog: je moet je ook veilig weten.
En daar staat dan het emotiesysteem in de weg. In een volledig veilige situatie kan nog steeds de emotie voor niets afgaan. Neem maar een ontoerekeningsvatbare massamoordenaar. Zijn emoties zijn doorgeslagen. Dus moet het emotiesysteem weg voordat we de ideale situatie hebben.
Daar komt de evolutieleer weer bij kijken. De 'intelligentie van de natuur' zal de mens zijn verouderde systeem laten ontgroeien. Van dieren met instincten werden we mensen met instincten (emoties) en de vaardigheid abstract te denken. Nu is het tijd voor de volgende stap, de stap naar de mens die enkel abstract denkt.

Zolang hebben emoties en abstract denken naast elkaar geleefd. Zo vaak met elkaar in de clinch gelegen. Ons abstract denken neemt de normen en waarden die we in onze emoties kunnen vinden over. Maar nu zijn ze toepasbaar op de maatschappij die ons te wachten staat. Het gevaar van onnodig afgaande emoties is dan geëlimineerd en dus ook de angst ervoor.
De in D genoemde acceptatie van elkaars egoïsme werkt ook zeer veiligheidsversterkend.

Als iedereen zich dan kan bezighouden met ervaren, zonder heel de tijd bezig te zijn om zich in leven te houden, dan zal de mens kunnen doen waar hij toe bestemd is.

We kunnen het ontstaan van deze ideale situatie niet aan de 'intelligentie van de natuur' overlaten, omdat onze leefomgeving er nog niet klaar voor is. We moeten vandaag de dag nog steeds veel tijd besteden aan in leven blijven. Maar als we onze leefomgeving aanpassen, dan ontstaat de situatie waarin onze evolutie kan plaatsvinden in de nieuwe mens die zijn tijd kan besteden aan het ervaren.

Door onze technologische vooruitgang moet het op een dag mogelijk zijn om ieder mens op aarde van de benodigde veiligheid te voorzien. Dan kan de ervaringsgerichte maatschappij opgericht worden.

Het doel van de hedendaagse ego-empirist is tweeledig. Ten eerste wil hij natuurlijk ervaren, want dat is de zin van zijn leven. Ten tweede wil hij het ego-empirisme verspreiden om zo ego-empiristen te creëren om zo een veilige omgeving te creëren waarin hij kan ervaren. De mensen die in de uiteindelijke ideale, veilige leefomgeving zullen leven en ervaren, zullen de ware ego-empiristen zijn.

Met behulp van internet zouden hedendaagse ego-empiristen een netwerk kunnen oprichten om ervaringen te delen, maar niet door ze te vertellen, maar door ze aan te bieden

Aangeboden: bij mij in de buurt (Sliedrecht) is er een plek met heel veel merkwaardige, grote stenenwie heeft er zin om te komen kijken? klik hier om je op te geven.
Terug naar de Theorien-index
Home